Kijk de uitzending

De spanningen rond integratie, lokaal bestuur en veiligheid komen steeds nadrukkelijker samen in de vraag wie er nog opkomt voor de Nederlandse bevolking. Van Marokkaanse feestvierders in de Schilderswijk tot asielopvang in Oldebroek en stikstofdruk op boeren: steeds opnieuw botst het belang van gemeenschappen met beleid dat van bovenaf wordt opgelegd.

De massale steun voor Marokko na de uitschakeling van Nederland riep ongemak en vervreemding op. Het probleem zit niet alleen in voetbalvoorkeur, maar in de bredere loyaliteitsvraag: hoeveel verbondenheid is er nog met Nederland wanneer grote groepen zichtbaar kiezen voor het land van herkomst?

In Oldebroek kiest Tom de Nooijer juist voor een bestuur dat de lokale bevolking weer centraal zet. Zijn nieuwe bestuursakkoord verzet zich tegen de spreidingswet, stelt voorwaarden aan asielopvang, stopt met LHBTI-beleid en wil geen regenboogvlag meer hijsen. De boodschap is duidelijk: lokale democratie moet meer zijn dan het uitvoeren van Haagse opdrachten.

Ook het stikstofbeleid wordt gezien als een aanval op boeren en plattelandsgemeenschappen. Rond Natura 2000-gebieden dreigen bedrijven vast te lopen, terwijl boeren ervaren dat zij moeten wijken voor regels, modellen en belangen die hun erf en toekomst aantasten.

De Britse misbruikschandalen en de zaak in Alkmaar leggen daarbovenop een pijnlijke veiligheidsvraag bloot. Wanneer bestuurders informatie achterhouden uit angst voor maatschappelijke onrust, verdwijnt niet alleen het vertrouwen in de overheid, maar ook het gevoel dat burgers nog worden beschermd. Juist daarom wordt lokale tegenmacht steeds belangrijker.